In veel bedrijven waar ik langs kom voor strategische begeleiding, benoemen de zaakvoerder of de directie tijdens een SWOT-oefening hun eigen gebrek aan leiderschap vaak als een zwakte. “Ik heb dat niet in mij, dat leidinggeven.”

De realiteit is dat zeer weinig mensen dat in zich hebben. Leiderschap zit niet in ons DNA. Als leider word je niet geboren. Leiderschap is een vaardigheid die we moeten leren, trainen en bijsturen. En dat is nu net waar het schoentje wringt in de meeste bedrijven.

Jarenlang leiden we medewerkers op in een specialisatie (verkoop, marketing, enz) of een vak (monteur, lasser, enz) tot ze expert of meester zijn in die discipline. Die opleidingen kunnen op de lijn, in een klaslokaal, tijdens seminaries of via coaching gebeuren. Op een bepaald moment vragen we de expert die zodanig uitblinkt in zijn vak om mensen te leiden, en houdt in veel gevallen alle opleiding, training of coaching op. Alsof de beste matroos spontaan kapitein van een schip kan worden. En bovendien krijgt hij het gevoel dat hij er alleen voor staat.

Wat gebeurt er dan? De expert, die van de ene dag op de ander leidinggevende is geworden, doet gewoon verder waar hij jarenlang goed is in geweest en in is opgeleid, nl expert zijn. Alleen doet hij dit niet meer voor zijn eigen deel of takenpakket, maar nu voor iedereen waar hij verantwoordelijk voor is. Zo ontstaat dan het befaamde micro-management.

Begrijpelijk want niemand heeft ooit uitgelegd dat zijn primaire taak plots de zorg is voor zijn medewerkers, hen motiveren en beter maken, luisteren naar hun ideeën, het kader en de richting aangeven en het overzicht en de vooruitgang bewaren, enzovoort enzovoort. Niemand heeft ooit gezegd dat de job veel “emotioneler” zou worden en dus veel meer psychologie en inleving zou vergen. Iedereen ging er zo maar van uit dat die vaardigheden spontaan komen met de titel.

Niet verwonderlijk dus dat beginnende leidinggevenden schoolmeesters worden, of kleine despoten, of uitblinken door afwezigheid uit schrik voor de mensen. Niet verwonderlijk dat zij minder besef hebben dat elke persoon op zijn eigen manier benaderd moet worden.

Neen, als leider word je niet geboren. Misschien heb je meer visionaire eigenschappen meegekregen van Moeder Natuur, misschien ben je communicatief sterker, of ben je van nature empathisch. Je bent eventueel heel doelgericht of efficiënt. Om het allemaal samen in je rugzakje te krijgen is uiteraard opleiding, training en coaching nodig. En daarnaast het besef dat een beginnende leidinggevende fouten zal maken, mag maken, daar niet voor afgestraft zal worden, door zijn hiërarchie of zijn team, en zich daarvoor kwetsbaar durft open stellen.

Neen, als leider word je niet geboren. Leidinggeven kun je leren. Als je wilt dat je team sterker wordt, en uit respect voor alle teamleden, moet je zelf of als bedrijf zorgen dat je leiderschap op Olympisch niveau zit. Daarom zijn wij bij JDI ondernemers voor groei zeer sterke voorstanders van opleidingstrajecten zoals ‘de 100 eerste dagen van een manager’ of ‘start to leadership’ om experten te helpen groeien naar goede leiders.

Daarnaast geloven wij ook zeer sterk in de meerwaarde van de ontdekkingstocht waarop een methode als Insights je meeneemt om inzicht in je eigen gedragsvoorkeuren en je persoonlijke leiderschapsstijl te krijgen, maar tevens te herkennen waar anderen nood aan hebben en waar zij hun energie uit halen zodat je écht contact kunt maken met hen.

Leiders maken anderen beter en daarvoor heb je veel menselijke interactie nodig tussen leidinggevende en medewerker. Een leiderschapsstijl wordt beïnvloed door de context waarin je werkt, de persoonlijkheid van de leider maar ook door de persoonlijkheden van de medewerkers. Vandaar dat die interactie zo belangrijk is. Dat wordt in deze sterk veranderende wereld met meer digitale tools, sociale media en afstandswerken ook almaar moeilijker. Studies geven aan dat tot 75 procent van het personeel de omgang met de leidinggevende ervaart als het meest stressvolle van het werk. Je hebt nogal wat extra vaardigheden nodig om op de juiste manier een team te leiden.

Goed leiderschap is meer dan het beheersen van een resem managementvaardigheden. Een goede leider ontwikkelt een sterke visie, levert resultaat en haalt het maximum uit zijn team met behulp van gedeelde doelen en waarden. Goede leiders inspireren.

Als leider word je dus niet geboren, je kunt het wel leren, en het is uitermate belangrijk om jezelf te blijven bekwamen in leiderschap. Net zoals sporters elke dag blijven trainen om beter te worden in hun discipline. Leiderschap is topsport, elke dag beter en beter.